Autochtoon zoekt lotgenoten

Kent u dat hele grote verschil? Dat enorme verschil tussen in de spiegel kijken en in de spiegel kijken? Vanochtend tijdens het scheren was het plotseling raak bij mij. Ik stond nog te kijken of mijn bakkebaarden een beetje op gelijke hoogte stonden. En toen drong het plotseling tot mij door: ik ben een autochtoon! De zon had dan wel een beetje geschenen de afgelopen dagen, ik had er een rood kleurtje van, maar over het algemeen genomen zag ik nog erg bleekjes, met andere woorden: autochtoon.

Op school was ik altijd goed in het leren van moeilijke woorden. Dus ik besef maar al te goed wat dit allemaal te betekenen heeft. De autochtonen, dat zijn de oorspronkelijke bewoners, de inlanders, de inheemsen. Die mensen dus die van oudsher al generaties lang ergens hebben gewoond. De statistieken van tegenwoordig spreken boekdelen. Vroeger viel ik gewoon in de categorie 'man van middelbare leeftijd wonend en werkend in een middelgrote stad'. Nu ben ik primair een autochtoon, daarna komt er een hele tijd niets en pas daarna volgen op grote afstand mijn geslacht, woonplaats en plaats van tewerkstelling. Ik ben bovenal een Germaanse autochtoon.

Dit op een blauwe maandagochtend tot je door laten dringen, beseffen dat je een autochtoon bent, dat doe je niet in je eentje. Dat doe je in een lotgenotencontact. Dagdromend ben ik daarvoor de hele wereld rondgezworven. Ver boven de poolcirkel vond ik mijn eerste lotgenotencontact. Ik vroeg aan de Eskimo hoe hij dat indertijd psychisch voor elkaar had gekregen om te leren accepteren dat hij een autochtoon is. 'Toen we nog met onszelf waren', zo sprak de Eskimo, 'bestond dat hele probleem niet. Pas toen jullie westerlingen kwamen, toen pas werden we autochtonen.'

Ik ging naar zo'n stoere Masai-krijger in Kenia en mocht als lotgenoot even zijn speer vasthouden. Met de bosjesmannen holde ik even als een stelletje lotgenoten over de savanne. Met de Aboriginals van Australië deelde ik even het lot van de adembenemende didjeridoe en met de Indianen van Amerika deelde ik in het lot om een zware vredespijp te roken.

Stuk voor stuk hadden alle lotgenoten hetzelfde verhaal: autochtoon zijn, dat word je pas zodra de westerlingen zijn langs geweest. Ik ben een autochtoon. En dat heb ik mijzelf aangedaan.